Naslovna  |  Upoznajte MIJ  |  Rad na novoj stalnoj postavci MIJ  |  Izložba Jugoslavija: od početka do kraja

Aktuelna izlozba

foto detaljnije

Jugo, moja Jugo

Gastarbajterske priče o jugoslovenskim radnicima na privremenom radu

Newsletter

facebook twitter you tube
Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju
Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

Izložba Jugoslavija: od početka do kraja

O konceptu izložbe, autorima i saradnicima

Izložba „Jugoslavija od početka do kraja“ deo je višegodišnjeg projekta i predstavlja osnovu daljeg rada na budućoj stalnoj postavci Muzeja istorije Jugoslavije.

Naša ambicija prilikom pripremanja izložbe nije bila enciklopedijska – da obuhvatimo sve aspekte društvenog sistema niti da prezentujemo sve raspoložive podatke. Cilj izložbe je bio da se stvori prostor koji će na moderan, atraktivan i objektivan način upoznati posetioce sa jednim od najzanimljivijih i najkontroverznijih državotvornih eksperimenata u XX veku u okviru modularne izložbe koja stvara prostor za dodavanje sadržaja, multiperspektivnost i uključivanje posetilaca.

Radeći na izložbi shvatili smo da su mnoge teme u vezi sa jugoslovenskim nasleđem i jugoslovenskom istorijom još uvek nerasvetljene, „osetljive”, kontroverzne, da su mnogi ratovi u glavama i da neke bitke još nisu završene, a da se jugoslovenstvo u javnom diskursu najčešće svodi na jugonostalgiju. Svesni činjenice da sećanja i istorija nisu sinonimi i da će uvek biti kritika u pogledu izbora jer se uvek nešto može dodati ili oduzeti, hrabro smo odlučili da predstavimo rezultate svog dosadašnjeg rada i uđemo u dijalog sa publikom, ali i stručnom i akademskom javnošću i ponudimo zainteresovanoj publici da se uključi u razmatranje nove stalne postavke kroz komentare na izložbi, upitnike i ankete, tribine i javne debate koje smo organizovali povodom izložbe tokom njenog tromesečnog trajanja.

Iako su izložba i tekstovi na njoj proizvod timskog rada, lični stavovi članova autorskog tima razlikuju se po mnogim  pitanjima, kao i njihove profesionalne biografije, što je bio odličan osnov za kvalitetnu stručnu i kreativnu razmenu. Ideja nam nije bila da hronološki prikažemo sled najvažnijih događaja, nego da obradimo neke važne fenomene i elemente koji su obeležili države i društva na području koje se tokom više od 70 godina zvalo Jugoslavija. Reč Jugoslavija zadržala se do 2003. godine u imenu države Savezna Republika Jugoslavija u kojoj ostaju samo Srbija i Crna Gora, ali koja više ne počiva na jugoslovenskoj ideji. Naziv je bio rezultat isključivo političke odluke u želji da se postigne kontinuitet s prethodnom državom, zbog čega ovaj period postojanja Jugoslavije i nije bio predmet razmatranja izložbe.

U ovom pionirskom projektu bilo smo vođeni zajedničkom željom da napravimo prvu celovitu izložbu o Jugoslaviji od 1918. do 1991. godine na ovim prostorima i da Muzej istorije Jugoslavije u budućnosti dobije stalnu postavku s obzirom na činjenicu da u ovom trenutku Muzej sadržajno ne korespondira sa svojim imenom.

Osnovni koncept bazirali smo na tematskom pristupu i čitavu izložbu osmislili tako da korespondira sa konfiguracijom prostora zgrade „Starog muzeja“ u okviru kompleksa MIJ u kojoj je zamišljeno da bude buduća stalna postavka o istoriji Jugoslavije. Konceptualno, izložba je podeljena na šest većih celina: Jugoslavija – lična karta, Narodi Jugoslavije, Lica i naličja režima, Jugoslavija u svetu – svet u Jugoslaviji, Ekonomija i društvo i Kraj Jugoslavije i četiri manja odeljka van glavnog narativa izložbe (tzv. niše): Atentati, Hrvatski „prolećari” i srpski „liberali”, Bez pokrića – afera „Agrokomerc” i „Neue Slowenische Kunst“. U svakoj prostoriji posetioci će imati uvid u jednu zaokruženu tematsku celinu, ali će kompletnu sliku dobiti tek uvidom u sve prostorije. Niše se koriste za naglašavanje „detalja“, uglavnom kriznih situacija, koje treba da ukažu na permanentno postojanje destabilizujućih elemenata na pomenutom području i u pomenutom vremenskom okviru.

 

Autori izložbe:

Jovo Bakić (1970) je sociolog rođen u Beogradu gde s manjim prekidima živi od 1985. godine. Živeo je i u Nišu, Prizrenu, Sarajevu, Podgorici. Stručno se usavršavao na Univerzitetima u Oksfordu, Helsinkiju i na Univerzitetu Masačusets u Amherstu. Objavio je dve obimne monografije: Jugoslavija: razaranje i njegovi tumači 2011, kao i Ideologije jugoslovenstva između srpskog i hrvatskog nacionalizma 1918-1941, 2004. godine. Uz pomenuto, objavio je i niz kraćih studija u naučnoj periodici i zbornicima radova. Zainteresovan je za istorijsku sociologiju politike i sociologiju saznanja, a posebno za teorije nacije i nacionalizma, različite ideologije, bivšu Jugoslaviju i njene države-naslednice. Od 1998. godine, zaposlen na Filozofskom fаkultetu u Beogrаdu, Odeljenje za sociologiju.

Sr­đan Cvet­ko­vić (1972) radi od  2006. godine kao is­tra­živač − saradnik u In­sti­tu­tu za sa­vre­me­nu isto­ri­ju u Beogradu. Diplomirao, magistrirao i doktorirao na Fi­lo­zof­skom fa­kul­te­tu u Be­o­gra­du. Njegove oblasti inte­re­so­va­nja su: komunizam, dr­žav­na re­pre­si­ja, disidenti, ljud­ska pra­va i Hlad­ni rat. Autor je obimnih i zapaženih monografija Između srpa i čekića − Represija u Srbiji 1944−1953. 2006. godine, Između srpa i čekića 2 – politička represija u Srbiji 1953-1985. 2011. godine, kao i monografija Portreti disidenata 2007. godine i Rađanje jeretika 2011. godine. Priredio je za štampu tekst Bela knjiga – 1984 a jedan je od priređivača Istorije Demokratske stranke 1989-2009. – dokumenti. Stručni saradnik je na pisanju Srpskog biografskog rečnika Matice srpske kao i Službenog glasnika na priređivanju sabranih dela dr Dragoljuba Jovanovića. Od 2009. godine, sekretar je Državne komisije za tajne grobnice ubijenih posle  12. septembra 1944. Vlade republike Srbije.

Ivana Dobrivojević (1975) je dipomirala na Filozofskom fakultetu u Beogradu, na katedri za istoriju Jugoslavije. Na istoj katedri odbranila je magistarski rad „Državna represija u doba diktature kralja Aleksandra 1929 – 1935“, a zatim i doktorirala sa temom „Selo i grad. Transformacija agrarnog društva Srbije 1945 – 1955“. Zaposlena je kao naučni saradnik u Insitutu za savremenu istoriju. Bavi se istraživanjem državne represije, procesa urbanizacije i modernizacije, migracija selo – grad, kao i svakodnevnice običnih ljudi u socijalističkoj Jugoslaviji. Gostovala je kao visiting fellow u Insistutu za proučavanje istorije istočne i jugoistočne Evrope u Regensburgu i Insitutu za istoriju istočne i jugoistočne Evrope u Gracu. Autorka je dve monografije i 37 članaka, objavljenih u domaćim i međunarodim časopisima.

Hrvoje Klasić (1972) je diplomirao na Odsjeku za povijest Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Na istom fakultetu obranio je magistarski rad „Društveno – političke promjene u Sisku 1970 – 1972“, a zatim i doktorirao sa temom „1968. u Jugoslaviji. Društveno-političke promjene u Jugoslaviji u kontekstu svjetskih zbivanja“. Od 1995. godine, zaposlen je kao profesor povijesti u sisačkoj gimnaziji, a od 2003. godine na Filozofskom fakultetu, Odsjek za povijest. Uz izborne kolegije u vezi sa istorijom 20. veka, drži i seminare iz predmeta Europska i svjetska povijest nakon 1945. godine. Dobitnik je Godišnje nagrade Društva sveučilišnih nastavnika i drugih znanstvenika u Zagrebu za 2006. godinu. Iste godine dobio je i Godišnju nagradu grada Siska za knjigu Hrvatsko proljeće u Sisku. Koautor je dokumentarne serije Hrvatsko proljeće, u produkciji Hrvatske radiotelevizije. Objavio je monografiju Jugoslavija i svijet 1968. 2012. godine.

Vla­di­mir Pe­tro­vić (1979), isto­ri­čar. Di­plo­mi­rao je i ma­gi­stri­rao na Fi­lo­zof­skom fa­kul­te­tu u Beogra­du, a ma­ste­ri­rao i dok­to­ri­rao na Cen­tral­no­e­vrop­skom uni­ver­zi­te­tu u Bu­dim­peš­ti. Zaposlen je u Insti­tu­tu za sa­vre­me­nu isto­ri­ju u Be­o­gra­du. Predaje na Pravnom odeljenju Centralnoevrospkog univerziteta i na postdoktorskim studijama NIOD Instituta za studije rata, holokausta i genocida. Objavio je monografije Jugoslavija stupa na Bliski istok 2007. i Titova lična diplomatija 2010. godine. Kourednik je zbornika Slobodan Milošević: put ka vlasti, priređivač višetomne serije izdanja dokumenata Jugoslovenska kriza i autor pedesetak članaka iz oblasti  istorije spoljne politike socijalističke Jugoslavije i istorije kršenja ljudskih prava u Srbiji i Jugoslaviji.

 Ana Panić (1978) je kustoskinja i istoričarka umetnosti. Od 2005. godine, radi kao kustoskinja likovne zbirke Muzeja istorije Jugoslavije u Beogradu. Od maja 2008. godine članica je Upravnog odbora Muzeja istorije Jugoslavije. Autorka je i koautorka brojnih izložbi sa temama iz istorije i popularne kulture SFRJ: Jugoslavija: od početka do kraja (2012), Nesvrstani – od Beograda do Beograda (2011), Ženska strana (2010), Smrt u trezoru (2009), Titove Nove godine (2008), stalna izložba štafeta u Kući cveća (2007), ČesTITAmo (2006), kao i izložbi iz zbirki Muzeja istorije Jugoslavije: Svet od srebra (2008), Mladost - kraljica života (2005), 9. maj 1945 – 2005 (2005) i specijalno osmišljenih izložbi za osobe sa invaliditetom. Dobitnica je priznanja Muzejskog društva Srbije − nagrade „Mihailo Valtrović“ u kategoriji POJEDINAC, za poseban doprinos unapređenju i razvoju muzejske delatnosti i doprinos razvoju kulture Srbije u 2008. godini, za projekat „Svet od srebra“ (izložba i publikacija) i u 2012. godini, za najbolju izložbu „Jugoslavija: od početka do kraja”. Tokom 2010., boravila je na praksi u Muzeju u Malmeu (Švedska) sa ciljem razvoja edukativnih programa i unapređivanja rada sa muzejskom publikom.

 

Impresum:

Autori tekstova: Jovo Bakić, Srđan Cvetković, Ivana Dobrivojević, Hrvoje Klasić i Vladimir Petrović

Kustoskinja izložbe: Ana Panić

Urednik hronologije: Dragan Bakić

Saradnica na istraživanju: Marija Vasiljević

Recenzenti: Tvrtko Jakovina, Husnija Kamberović, Oto Luthar i Predrag J. Marković

Lektura: Jelena Bajić, Lidija Kusovac i Jelena Mitić

Prevod: Jelena Bajić, Zoran Ž. Paunović, Vanja Savić, Milan Petrović, Aleksandra Popović

Dizajn izložbene postavke: Marko Dimitrijević

Grafički dizajn: Ivan Benussi

Obrada video materijala: Darko Andonov i Đorđe Marković

Konzervacija: Ivanka Živadinović

Izbor etnografskog materijala: Aleksandra Momčilović-Jovanović

Izbor bibliotečke građe: Vesna Mikelić

Koordinator: Ivan Manojlović

Promocija i odnosi sa javnošću: Mirjana Slavković

Tehnička realizacija: Sava Kovačević, Bojan Marjanović, Tihomir Nedeljković, Svetlana Ognjanović, Saša Vukmanović

  • Zahvaljujemo se na savetima i podršci:

Maja Anđelković, Goran Arčabić, Višnja Azdejković, Darko Bavoljak, Andrej Ćirić, Darko Ćirić, Vesna Dragović Pop-Lazić, Maja Dubljević, Igor Duda, Goran Gajić, Dragan Golubović , Andreja Hibernik, Kristina Horjak, Rhea Ivanuš, Nataša Mataušić, Đorđe Marković, Ivana Mitrović, Admir Mulaosmanović, Ivan Novak, Iva Plemić, Vjeran Pavlaković, Ljiljana Pekić , Vladimir Perić, Darko Pokorn, Andrej Smrekar, Nataša Strlič, Nika Strugar, Jovana Timotijević, Jovica Trkulja, Dinko Tucaković, Mila Turajlić, Jelisaveta Veljović, Koraljka Vlajo, Tamara Vučenović,  Radina Vučetić, Katarina Živanović

  • Partneri izložbe:

Arhiv Jugoslavije, Arhiv Jugoslovenske kinoteke, Documenta - Centar za suočavanje sa prošlošću, Galerija Antuna Augustinčića, Hrvatski državni arhiv, Hrvatski povijesni muzej, Hrvatska radiotelevizija, INFOBIRO - Mediacentar Sarajevo,  Istorijski muzej Srbije, Muzej detinjstva u Beogradu, Muzej grada Beograda, Muzej grada Zagreba, Muzej novejše zgodovine Slovenije, Muzej za umjetnost i obrt, Narodna biblioteka Srbije, Narodna galerija Slovenije, Narodna in univerzitetna knjižnica, Narodni muzej u Beogradu, Narodni muzej Slovenije, Pedagoški muzej u Beogradu, Programski arhiv Televizije Beograd, Spomen-zbirka Pavla Beljanskog, Železnički muzej u Beogradu

  • Realizaciju izložbe omogućili su: Balkan Trust for Democracy i Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije
Postavka izložbe Jugoslavija: od početka do kraja